أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
587
قانون ( فارسى )
بر شانهء سالم بخوابد . فصل ششم شكستگى استخوان سينه ممكن است استخوان سينه در جايى ترك برد و فاصلهاى در ميان ترك افتد . و گاهى ممكن است استخوان سينه بشكند و رو به داخل فرو رود . اگر بدون فرورفتگى شكست رخ داده و جزئى از جزء ديگر جدا شده است ، با دست زدن و گوش فراداشتن از هم جدا شدگى دو جزء را احساس مىكنى كه كشيده شدن و انتشار يافتن درد نيز گواهى صادق است . اگر حالت دوم رخ دهد ، يعنى شكستگى رو به داخل فرو شود ، روىآورهاى بدى در پى دارد ؛ نفستنگى و سرفهء خشك رخ مىدهد ، امكان دارد بيمار خون تف كند و نه دور است كه حجاب حاجز متعفن شود . عمل شكستهبندى استخوان سينه همان عمل شكستهبندى استخوان دوش است ؛ يعنى اعمالى كه براى شكستگى استخوان دوش كه پايين نيامده باشد لازم بود ، راجع به شكسته استخوان سينهاى كه پايين نيامده باشد لازم است . و اگر استخوان سينه شكسته و فرو شده است ، باز همان روش علاج استخوان شكستهء دوش را - كه پايين آمده باشد - به كار ببر ! همچنين در علاج چنبر شكستهاى كه به سوى داخل پايين آمده باشد يا به سوى دندهها منحرف شده باشد چه مىكردى ، همان روش معالجاتى را براى علاج شكستگى استخوان سينهاى كه به داخل فرو شده است يا به سوى دندهها منحرف گشته به كار انداز ! پارچهء باندپيچى بايد از پشم باشد . قبلا دور تا دور استخوان شكسته را بعد از راست كردن باندپيچى كن و بعد از آن روى باندپيچى اول باند ديگرى را طورى بپيچ كه باند زيرين را نگهدارد و نگذارد بلغزد . سرانجام هر دو باند را به هم گره زن كه به هيچ وجه باندها باز نشوند . فصل هفتم دندهء شكسته ما سابقا در تشريح دنده گفتيم كه دندهها دو بخشند : هفت دنده را دندههاى راستين و پنج دنده را دندههاى دروغين گويند . دندههاى راستين ممكن است از هر دو طرف بشكنند ، اما دندههاى دروغين تنها از طرفى كه رو به قلب است امكان دارد بشكنند ؛ زيرا آن طرفشان كركركى است و چنان كه در تشريح دندهها گفتيم كركركهاى نزديك شكمند . اين كركركيها نمىشكنند اما شايد كوبيده شوند . شكستگى دنده از دست زدن زود و آسان آشكار مىشود . زبرى شكسته و حركت كردن در جاى غير جاى طبيعى خود آن را نشان مىدهد ، و گاهى ممكن است صداى خلخل - آن هم